Cái nhìn về hai nền y học Đông – Tây

Phunuonline.net – Xã hội kinh tế phát triển kéo theo nhiều hệ lụy: Ô nhiễm môi trường – từ không khí, nước, cho đến thực phẩm như rau, thịt, trứng, cá… đều nhiễm độc rồi.
Bệnh tật phát sinh ngày càng nhiều, có bệnh cũng trị nhiều rồi, thuốc cũng không kể cho hết được mà sao bệnh tật ngày càng nhiều thế này? Có kháng sinh giờ cũng đến lúc kháng thuốc rồi, tìm đâu được lối thoát? Đây dường như là thực trạng chung của xã hội hiện tại.

Đông y và Tây y đều nghiên cứu sự sống và bệnh tật của con người nhằm tìm ra các phương pháp điều trị hữu hiệu. Hoàn cảnh lịch sử và sự khác nhau về phương pháp nhận thức đã hình thành những hệ thống học thuật riêng.
Sự khác biệt Tây y – Đông y không phải là sự khác biệt giữa “khoa học” và “phi khoa học”, mà là giữa phương pháp nghiên cứu và sách lược tiếp cận đối tượng. Suy cho cùng, mỗi loại phương tiện đều vận hành theo những nguyên lý riêng, có ưu điểm và nhược điểm nhất định.

Lý luận theo Đông y, luôn luôn tâm niệm rằng mọi sự vật chỉ là một khía cạnh, một giác độ, một bộ phận, và sự vật ấy chỉ có lý do tồn tại khi nó được đặt vào bối cảnh của chính nó, với cái toàn thể mà nó là một thành phần.
Ví dụ như tạng thận chỉ là một bộ phận của cơ thể hoàn chỉnh, nó tồn tại vì lý do chức năng của nó trong cơ thể. Lý luận theo đường hướng ấy thì bắt buộc phải dựa vào phương pháp tổng hợp, chứ không chỉ nhìn sự vật rời rạc mà không biết nhận chân (nhận ra sự chân thực) sự liên quan mật thiết trong vạn vật, vốn dĩ chằng chịt, đan xen nhau như tạng phủ, kinh lạc trong cơ thể sống.

Tây y “chữa bệnh” – Đông y “chữa người”

Có thể nói, quan điểm chữa bệnh của Tây y là tiêu trừ ổ bệnh và cải biến bệnh lý .Trong quá trình chữa bệnh, thầy thuốc là chủ thể, người bệnh xem như một thực thể mang mầm bệnh.

Đối tượng của Đông y là “con người” không phải là “bệnh”. Con người phương Đông sống hòa hợp với môi trường  để hợp thành một chỉnh thể thống nhất. Mục tiêu chữa bệnh của Đông y là lập lại trạng thái cân bằng chỉnh thể. Phương châm chữa bệnh cơ bản của Đông y là “lưu nhân trị bệnh” tức là giữ lấy mạng sống của con người trước, sau đó mới khống chế, tiêu trừ ổ bệnh. Do đó trong quá trình chữa bệnh, Đông y chú trọng khả năng tự khôi phục và tái tạo cơ thể con người.

Vì thế, đông y quan niệm rằng chẩn đoán và điều trị luôn là sự giao lưu giữa hai cá thể, cũng như lương y Nguyễn Quốc Chánh luôn tâm niệm rằng “ Người thầy thuốc tốt nhất là bệnh nhân của mình”.

Tây y mang tính quần thể – Đông y là ngành khoa học mang tính cá thể

Nhận thức về bệnh tật của Tây y căn cứ vào kết quả của những nghiên cứu trên lượng lớn bệnh nhân và mang tính thống kê, đại diện cho toàn bộ quần thể, vì thế các nhân tố đặc thù hay ngẫu nhiên đều bị loại bỏ, những người bị mắc cùng một bệnh, sẽ được chữa trị cùng một loại thuốc.

Đông y lại khác “Mỗi người mỗi thể trạng, mỗi bệnh mà  cách dùng thuốc hay điều trị khác nhau, vì vậy không thể bào chế thuốc một cách đại trà được.Trên lâm sàng thì trăm người đều mắc cùng một bệnh vì thế có thể được chữa trị bằng hàng trăm phương thuốc khác nhau” Lương y Nguyễn Quốc Chánh cho biết.

Ngoài ra tại Phòng khám phục hồi chức năng 153 tọa lạc 153G Lũy Bán Bích, Phường Tân Thới Hòa, Quận Tân Phú, TP.Hồ Chí Minh của mình ông luôn tìm kiếm và lưu trữ “ Kỳ hoa dị thảo” – Những loại thuốc quý được ông bào chế để chữa các bệnh hiếm gặp. 

Lương y Nguyễn Quốc Chánh “ Người thầy thuốc tốt nhất là bệnh nhân của mình”.
Phòng Khám Phục hồi chức năng 153

Tính đối kháng trong Tây Y – Đông y mang tính hóa giải 

Do việc hình thành trong cái nôi văn hóa thiên nhiều về xung đột nên phương thức chữa trị bệnh của Tây y mang tính đối kháng rõ ràng. Thuốc tây hay còn gọi là hóa dược hoặc tân dược phần lớn đều là những thứ có tính đối kháng, tác dụng hủy diệt, chẳng hạn như diệt nấm, chống xơ vữa, sát khuẩn, tiêu trừ u bướu, kháng viêm,… Sản phẩm thuốc kháng sinh chính là thành công rực rỡ đáng nói của nền Y học đối kháng. Cùng với đó, hàng loạt bệnh nhiễm trùng nguy hiểm: thương hàn,  dịch hạch, dịch tả, viêm não,… đã được chữa khỏi.
Tuy nhiên, đối với những loại vi khuẩn kháng thuốc hay những vi-rút, bệnh tâm thần,… phương thức chữa bệnh của Tây y đang gặp phải những trở lực rất khó vượt qua.

Văn hóa phương Đông lại coi trọng cân bằng, điều hòa để đạt đến cân bằng giữa hai thái cực âm dương. Trong quan hệ với thiên nhiên với mối quan hệ giữa người với người, người phương Đông hướng tới việc hòa hợp, “dĩ hòa vi quý”. Đặc tính văn hóa đã ảnh hưởng sâu sắc tới quan niệm cũng như phương pháp chữa bệnh của Đông y.

Đông y chủ yếu sử dụng 8 biện pháp cơ bản – “hãn” (làm ra mồ hôi), “thổ” (gây nôn), “hạ” (thông đại tiện), “hòa” (hòa giải), “ôn” (làm ấm), “thanh” (làm mát), “tiêu” (tiêu thức ăn tích trệ), “bổ” (bồi bổ) mục đích để khôi phục, cân bằng âm dương chỉnh thể, hóa giải mâu thuẫn giữa “chính khí” (sức chống bệnh) và “tà khí” (tác nhân gây bệnh). Đáng chú ý trong 8 phép đó, không có biện pháp nào có tính đối kháng.

Những cuộc hành trình tìm kiếm “Kỳ Hoa Dị Thảo” của vị lương y này

Đông y chủ trương “trị vị bệnh” (tức chữa từ khi bệnh chưa hình thành), vì thế mà rất coi trọng dưỡng sinh, nâng cao chính khí, khi đó bệnh tật không thể xâm phạm. Tấn công trực tiếp vào bệnh chỉ được Y học cổ truyền xem là biện pháp cuối cùng, “phòng bệnh hơn chữa bệnh” mới là chiến lược sáng suốt.

Mỗi nền văn hóa đều có bản sắc riêng. Mỗi nền y học dù là Đông y hay Tây y đều có những ưu thế, sở trường, cũng như sở đoản. Từ khi Tây y du nhập vào nước ta đã hình thành tình thế Đông y và Tây y song song tồn tại. Trong điều kiện đó, không thể tránh khỏi những mâu thuẫn, tranh chấp về phương diện học thuật và phạm vi ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu đặt lợi ích của người bệnh lên trên hết thì kết hợp, đoàn kết giữa Đông y và Tây y là phương châm hợp tình và hợp lý. 

Ngọc Khanh
Tổng hợp

Nên đọc